INKOMOKO Y’UMUTUNGO W’AKARERE KA KIREHE

Imari n’umutungo by’Akarere ka Kirehe  bikomoka aha hakurikira:

1.     Imisoro n’amahoro byishyurwa hakurikijwe itegeko;

2.     Amafaranga ava ku byemezo bitanzwe n’inzego z’ibanze n’ayakwa ku byongerera igihe;

3.     Amafaranga inzego z’ibanze zunguka, ava mu migabane yazo  bwite no mu mirimo ibyara inyungu;

4.     Amahazabu;

5.     Amafaranga y’inguzanyo;

6.     Amafaranga n’inkunga y’imari atangwa na Guverinoma;

7.     Impano n’indagano;

8.     Amafaranga aturuka ku gaciro k’umutungo utimukanwa ugurishijwe muri cyamunara;

9.     Amafaranga aturuka ku bukode no ku igurishwa ry’ubutaka bw’inzego z’ibanze,

1.    Andi mafaranga yose y’amahoro n’aturuka ku bihano ashobora kwakirwa n’inzego z’ibanze hakurikijwe irindi tegeko ry’u Rwanda iryo ariryo  ryose.

 

II. Imisoro Akarere ka Kirehe kakira:

Imisoro ibarwa kandi ikishyuzwa mu nzego z’ibanze ni iyi ikurikira:

1°      umusoro ku mutungo utimukanwa ;

2°      umusoro w’ipatanti;

3°      umusoro ku nyungu z’ubukode.

 

II.1 UMUSORO KU MUTUNGO UTIMUKANWA

Umutungo usoreshwa

Umusoro ku mutungo utimukanwa wakwa ku bintu bikurikira:

 Agaciro k’ubutaka ku isoko; 

 Agaciro ku isoko k’inyubako n’ibindi byose bizongerera ubwiza n’agaciro byanditse mu kigo gishinzwe kubika impapuro mpamo z’ubutaka kandi nyir’ubwite yaherewe impapuro mpamo, kuva igihe inzu ituwemo cyangwa ikorerwamo ibindi bikorwa;

 Agaciro k’ubutaka bucukurwamo kariyeri;

Agaciro ku isoko k’uburagizwe bwo gukoresha umutungo utimukanwa ufite impapurompamo.

 

Itariki y’igenagaciro ni iya mbere Mutarama mu mwaka wa mbere w’isoresha mu cyiciro cy’isuzuma cy’imyaka ine (4) kandi imitungo yose itimukanwa igomba kugenerwa agaciro ndetse iyo mitungo ikaba ishobora kongera kugenerwa agaciro mu gihe icyiciro cy’isuzuma kitararangira, hakukirijwe iyo tariki.

UMUSORO W ‘ IPATANTI

Umusoro w’ipatanti utangwa na buri muntu wese utangiye ibikorwa bibyara inyungu mu Rwanda.

Umwaka w’isoresha utangira ku itariki ya mbere Mutarama ukarangira ku itariki ya 31 Ukuboza k’uwo mwaka.

Iyo ibikorwa bisoreshwa bitangiye muri Mutarama, umusoro w’ipatanti ugomba gutangwa ku mwaka wose. Iyo ibyo bikorwa bitangiye nyuma y’ukwezi kwa Mutarama, umusoreshwa agomba gutanga umusoro w’ipatanti ungana n’amezi asigaye kugira ngo umwaka urangire habariwemo n’ukwezi ibikorwa byatangiyemo.

 

Ku byerekeye abantu bakora ibikorwa bidahoraho, umusoro w’ipatanti ugomba gutangwa ku mwaka wose kabone n’iyo ibikorwa bisoreshwa byaba bidakorwa mu mwaka wose.

II.3. UMUSORO KU NYUNGU Z’UBUKODE

 

Itangwa ry’umusoro ku nyungu z’ubukode

 

Umusoro ku nyungu z’ubukode wakwa ku nyungu abantu babona iturutse k’ubukode bw’imitungo itimukanwa iri mu Rwanda. Umuntu ku giti cye ubonye amafaranga y’ubukode aba ari umusoreshwa. Umwaka usoreshwa mu kubara umusoro utangira ku itariki ya mbere Mutarama ukarangira ku ya 31 Ukuboza z’umwaka ushize ari nawo usoreshwa.